Границата го овозможува допирот. Осамено присуство е, внатре во кожата. Кога доволно долго размислувам за неа, се вознемирувам. Не разбирам дали е целосно дел од мене; дали и таа е внатре, или му припаѓа на светот? Ми го носи и повнатрешнува денот како чуден жив медиум, а потоа ме соопштува, пренесува, ме издава и предава со нејзината транспарентност и искреност. Ме нервира фактот што не знае да лаже и да прикрие. Клаустрофобично е да не ...

Википедија е најпопуларната онлајн енциклопедија. Месечно корисниците на повеќе од 300 нејзини изданија прегледуваат повеќе од 26 милијарди страници; таа ја редефинира енциклопедистиката, а понекогаш (на пример во случајот со англиското издание) станува синоним за точноста на објавените информации. Википедија на 15 јануари го слави својот 25-ти роденден. Англиското издание на Википедија ужива доверба, што во време на општа недоверба кон сè, ...

Информирајќи го светот за деталите од киднапирањето на Николас Мадуро минатата сабота, Трамп всушност се повика на доктрината на Монро: звучеше како никогаш да не го прочитал нејзиниот текст, но историчарите, се разбира, ја препознаа идејата за Вашингтон како своевиден заштитник на западната хемисфера. Заедно со стратегијата за национална безбедност објавена во декември, нападот врз Венецуела може да се толкува како продолжување на ...

Веднаш откако американската војска на 3 јануари изврши државен удар во Венецуела, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен напиша дека ЕУ „стои покрај народот на Венецуела и поддржува мирна и демократска транзиција“, а потоа додаде дека „секое решение мора да ги почитува меѓународното право и Повелбата на ОН“. Истот ден се огласи и комесарката за надворешна политика и безбедност Каја Калас, која нè извести дека ЕУ ...

Со нацрт-законот за заштита од пушење, кој е официјално објавен на електронскиот регистар ЕНЕР, државата најавува значително заострување на политиките поврзани со пушењето и употребата на тутунски и никотински производи. Предлог-законот е изработен од Министерство за здравство и опфаќа целосна забрана за пушење во јавни и работни простории, како и низа нови ограничувања. Доколку биде усвоен, законот ќе забрани пушење во и пред објекти на ...

Аерозагадувањето, PM честичките, издувните гасови од дизел возилата, полицикличните ароматични јаглеводороди и бензенот во издувните гасови на возилата, одредени тешки метали од индустријата, разни соедниненија при согорување на дрва, јаглен, нафта… се класифицирани како КАНЦЕРОГЕНИ ОД ПРВА ГРУПА, што значи дека докажано предизвикуваат рак кај луѓето според Меѓународната агенција за истражување на ракот. Следствено, проблемот со високото ...

Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и ...

Книгата ја приредила: Калина Малеска Автори на содржините: Маја Јошевска-Петрушевска, Елена Ончевска Агер, Жаклина Ѓорѓиоска, Маја Митева-Петроска, Марија Атанасова, Калина Малеска, Мира Беќар, Марина Димитриева-Ѓорѓиевска, Бојан Петревски, Бранка Гривчевска, Дијана Петрова, Ивана Дуцкиновска, Ивана Цветанова, Гордана Алексова, Оливера Димитријоска, Перчо Божиновски, Сања Михајловиќ-Костадиновска, Станислава-Сташа Тофоска, Љупка Евроска, ...

Во културна средина во која институциите често се мерат според видливост, буџети и краткорочни програми, Центарот за современи уметности Скопје опстојува по поинаква логика. Не како галерија во класична смисла, ниту како проектна организација што живее од циклус до циклус, туку како долгорочна практика – континуитет што се гради низ работа, терен и упорност. Во разговорот со Анита Ивковиќ и Никола Писарев, станува јасно дека ЦСУ уште од ...

НУ Драмски театар Скопје го објави годинешниот конкурс за наградата „Горан Стефановски“, наменета за најуспешен драмски текст од млад македонски автор на возраст до 30 години. Конкурсот е веќе достапен на официјалната веб-страница на театарот и ќе биде отворен до 28 февруари. Со оваа награда, Драмски театар ја продолжува својата традиционална поддршка на младите драмски автори и поттикнувањето на создавање нови, современи драматуршки ...

Она што се случува во Венецуела е лудачки експеримент. Американската влада зборува за трансформација, но соработува со стариот режим. Делси Родригез, наследничката на Николас Мадуро, е исто толку виновна како и тој, и таа мора да одговара пред суд – таа и нејзиниот брат (Хорхе Родригес, претседател на венецуеланскиот парламент). Тие сносат одговорност за сè што направи Мадуро. Тој не беше претседател на Венецуела – тој беше диктатор, еден од ...

Јадење грозје на полноќ, кршење чинии на куќниот праг, ѕвонење ѕвона во храмовите или маскирање во мечки – новогодишните обичаи ширум светот сведочат за различните верувања во среќата, заштитата и новиот почеток. Новогодишните обичаи ширум светот се разликуваат од земја до земја и од континент до континент, а некои од начините за привлекување среќа во новата година се јадење грозје, кршење чинии, правење што поголема бучава за да се избркаат ...

Веројатно имав пола години од овие кои ги имам сега. Со постари увек, цела младост таква. Такви и ме влегоа. Сакав и јас да частам, а имав помалце пари од моите бајаги постари другари. Тие работеа, јас не работев. Ама частев. Отидов кришем од десно до шанкот и му мафнав. Го извадив саатот од рака кога веќе немав пари, и му шепнав „ќе ти донесам утре пари, вреди многу повеќе од пијачкиве саатот -еве ако не ми веруваш, земи го кога ќе ти ...

Во Радио МОФ правиме уште една новогодишна тема – културна желботека за 2026 година. Тргнавме да собираме ставови и желби од разни луѓе што работат во секторот култура: Што сакаат да видат во 2026 година? Повеќе свирки, изложби, претстави, филмови, книжевни читања…? Можеби поодговорни институции, поголем буџет за култура, нов закон, или промена на стара легислатива? Можеби ни недостасува солидарност, самоорганизираност, повеќе уметничка ...

Од рубриката „Боли глава“ издвоивме 18 највпечатливи изјави од 2025 година. Првин следуваат главолом шампионите, а по нив се аспирините. Одредете си цена за вашите деца Ова барање е исто како предлогот на СДСМ, само што вие немате ставено цена. Одредете си цена за вашите деца. Христијан Мицкоски, на состанок со родителите на загинатите млади луѓе во Кочани, одржан на 7 јули годинава; Фејсбук страница на Здружението на граѓани „16 Март 2025 ...

Скопје денес изгуби дел од својата младост, од својот урбан дух и од една епоха што не може да се повтори. Почина Зоки Панкер – менаџер на „Балет“ и „Флок“, култен градски лик и симбол на едно Скопје кое живееше гласно, слободно и без калкулации. Зоки Панкер беше институција за себе. „Балет“ под негово менаџирање беше засолниште за алтернативата, за музиката што не се вклопуваше во мејнстримот, за луѓето што Скопје го доживуваа како став, а ...

Ова беше година во која се срушија последните преостанати столбови на поредокот од крајот на минатиот век, што ја разоткри празнината во сржта на она што го нарекувавме глобален систем. За тоа беа доволни три удари. Првиот е надоаѓачката победа на Русија и поразот на здруженото политичко водство на Европа во Украина. Речиси четири години, Европската унија и НАТО играа опасна двојна игра. Од една страна, со изјави се обврзуваа дека ќе ја ...

Ден по исцрпувачката свадба, невестата и младоженецот полека ги отвораат подароците, често тука се и родителите и уште по некој близок роднина. Секој подарок се попишува, додека се проценува вредноста на подарокот и износот на парите ставени во ковертот, а сето тоа е проследено со коментари кој се покажал, а кој дал помалку отколку што добил кога се женел неговиот син. Овој обичај е присутен низ Балканот и можеби некому изгледа смешно како ...

Во моето семејство никој никого не допираше без вистинска потреба. Идејата за потребата е еден од послоевитите проблемски домени на чувствителноста и на антропологијата, но можам да кажам дека во нашата куќа таа секогаш се поврзуваше со поими-предмети, со активности и неопходни постапки: сапуни, фластери, ножици. Допирите низ детството го менуваа видот и стануваа сè поретки бидејќи, всушност, укажуваа на тоа дека од некого зависиш – доколку ...

Постнеолибералниот консензус веќе постои, но нема да го најдете во политиките на американскиот претседател Доналд Трамп. По една деценија оспорувања и отпор, време е да се помириме со фактот дека неолиберализмот е мртов и дека неговото место го зазема нов консензус. Големи делови од левицата и десницата во САД се согласни околу општите контури на економската политика што ни е потребна денес. Дискусиите во институтите и на универзитетите се ...

Кирил Темков, едно од најпознатите имиња во интелектуалниот свет на Македонија многу децении, филозоф и етичар, почина денеска во Скопје на 82 години. Генерации студенти на Филозофскиот факултет ја добија својата наобразба под своевидното менторство на Темков, на кои им претставуваше, па дури и всадуваше што значи етиката во нивниот ангажман, а и во личниот живот. Тој беше спиритус мовенс на познатата Естетичка лабораторија на Филозофскиот ...

Според податоците на Еуростат за 2023 година, Македонија е на третото место во Европа по бројот на фемициди, односно убиства на жени од нивните партнери, со 6 случаи на еден милион жители. Повеќе случаи имаат само Латвија со 17 и Литванија со 10 на милион жители. Во периодот 2018-2023 година, Министерството за внатрешни работи регистрирало 6.242 кривични дела поврзани со семејно насилство, вклучувајќи 33 убиства и 14 убиства во обид. Според ...

На 27 и 28 декември, во Трн во Дебар Маало, ќе се одржи ФИЈУК – саем на независна уметност, дводневен настан посветен на независната културна сцена, самоиздавањето и уметничките заедници. Саемот ќе биде отворен во сабота, 27 декември, од 14:00 до 18:00 часот, со изложбата на Марко Печеновиќ насловена „Само напред“. Во текот на првиот ден, посетителите ќе имаат можност директно да се запознаат со делата на бројни независни уметници (околу 30) ...

Оваа сабота, 27-ми декември, ќе се одржи повеќечасовен настан во организација на „Култура Бета“ насловен „Под роговите на упорноста“. Поводот е затворањето на кафе-книжарницата „Буква“ на нејзината сегашна локација во Скопје. Настанот обединува повеќе сегменти со кои ќе се заокружи циклусот на случувања преку кои здружението „Култура Бета“ го развиваше своето дејствување токму во „Буква“, која меѓу другото служеше и како своевиден културен ...

Едиповиот комплекс најчесто се одвива во триаголен однос меѓу тројца: детето, мајката и таткото. Кај момчињата најчесто значи силна приврзаност и љубов кон мајката, а таткото се доживува како ривал кој „застанува на патот“. Во фантазијата на детето тој би сакал мајката да биде само негова. Во исто време се појавува и страв — дека таткото може да го казни или повреди оти му се спротивставува (кастрациска анксиозност). Кај девојчињата ...

ЗГ Контрапункт и КРИК – фестивал за критичка култура Ве покануваме на настан посветен на Театарот на угнетените на Аугусто Боал – театарска и општествена практика која го спојува уметничкото дејствување со борбата за правда, солидарност и помирување. Преку примери, практични интервенции и разговор, ќе се отвори простор за размислување за театарот како алатка за отпор, за јавно преиспитување на угнетувањето и за создавање можни алтернативи во ...

Зошто пропадна неолиберализмот, и во својата национална и во својата интернационална инкарнација? Многу подетално отколку што е можно во овој краток есеј, истото прашање го разгледувам во мојата нова книга Големата глобална трансформација: националниот пазарен либерализам во мултиполарен свет. Го поставувам тоа прашање и од лични причини: некои од моите најдобри пријатели се неолиберали. Тоа беше генерациски проект на западните бејби-бумери, ...

Македонската влада донесе одлука да се задолжи кај ЕБОР со 20,9 милиони евра за набавка на најмногу пет локомотиви со резервни делови. Доколку навистина се набават пет локомотиви, просечната цена би изнесувала околу 4,18 милиони евра по локомотива, со вклучени резервни делови, што и да се подразбира под тој поим. Да ги погледнеме реалните пазарни цени. Најмоќните и најскапите електрични локомотиви на пазарот, од типот Vectron со моќност од 5 ...

Доцен март 2025 Текстов ми е како рана што испарува под завои и преврски. Јазикот ме преврза за дезинфекција на мислите. Пишував за лек. Скочанетите прсти си ги греев свирејќи на клавир што ми се најде како болнички кревет, иако планирав да биде орудие за делкање на сета натежната тага. Генерациски товар на урнисаното детство, распадот на поголемата заедница, сеќавањата на другарите што нè напуштија на овој или на оној начин. Закажана сесија ...

Ова се времиња на брзи промени. Старите извесности се распаѓаат околу нас и луѓето бараат нови начини на постоење во светот. Како што посочивме во неодамнешната статија, 51 процент од младите луѓе во Соединетите Држави повеќе не го поддржуваат системот на капитализмот. А дури 55 проценти од Американците од сите возрасти сметаат дека капитализмот е суштински неправеден. Но ако јавно го доведете во прашање капитализмот, најверојатно ќе добиете ...