Нови правила за транспарентност за моделите на вештачка интелигенција (ВИ) за општа намена како ChatGPT и Gemini стапија на сила денес низ цела Европска Унија, како дел од значајното законодавство за ВИ донесено минатата година, пренесува Н1. Според новите правила, програмерите мора да откријат како функционираат нивните модели и кои податоци се користени за нивна обука. За особено напредните модели, кои се сметаат за потенцијални ризици за ...

Министерството за образование и наука (МОН) и во новата учебна 2025-2026 година ќе ангажира ромски образовни медијатори, мерка со која значително се подобрува образовната поддршка за учениците Роми и е дел од заложбите за унапредување на еднаквоста и инклузивноста на националниот образовен систем, велат од МОН. Објавени се два јавни повика. Едниот предвидува ангажирање на 50 ромски образовни медијатори за поддршка во основното образование и ...

Претставата „Добри луѓе“ според текст на Данкан Мекмилан во режија и адаптација на Тамара Стојаноска, а во продукција на независниот театар „Златен Елец“ од сабота, 2 август, од Крушево во амфитеатарот на летна сцена со почеток од 21 часот на Илинден тргнува на турнеја низ државата и во Босна и Херцеговина. Претставата во Крушево е во склоп на манифестацијата „Десет дена Крушевска република“. Во дуодрамата „Добри луѓе“ играат Филип Христовски ...

Поради одржување на настан за одбележување на празникот 2 август, утре (сабота) со почеток во 9 часот па се до завршување на настанот, Единицата за безбедност на патниот сообраќај при СВР Скопје ќе преземе мерки за посебен режим на сообраќајот во централното подрачје на Скопје односно за сообраќај ќе биде затворен делот пред зградата на Собранието на РСМ и тоа од бул. „Кочо Рацин“ до ул. „11-ти Октомври“ (кај зграда на Црвен Крст) и ...

Четвртото издание на „Youth Festival Strumica“ ќе се случи на 10 август во градскиот парк во Струмица. Под мотото „Urban Edition – Street Style Edition“ (Урбана едиција – уличен стил), фестивалот оваа година нуди поинаква програма која ќе го претвори градскиот парк во динамична сцена на уметност, музика, едукативни содржини и автентична урбана атмосфера. „Од 18 часот до полноќ, младите ќе можат да учествуваат и уживаат во графити работилници ...

Министерството за образование и наука (МОН) објави конкурс за доделување стипендии за студенти запишани на додипломски студии, за студиската 2025/2026 година. Право на стипендија имаат студентите запишани на додипломски студии (прв циклус студии) кои студираат на државните и приватните универзитети и високообразовни установи во Македонија и кои се редовни студенти, не повторувале година во текот на студирањето, не се корисници на стипендија ...

Колку младите навистина се чуствуваат вклучени во политичките процеси во Македонија? Како се информираат за политика и дали ја разбираат? Дали нивниот глас се слуша, дали имаат доверба во институциите, и што ги спречува да бидат поактивни граѓани? Ова се само дел од прашањата на кои ќе се бара одговор преку националното истражување „Младинските ставови за политиката“. „Здружение на граѓани ‘Младите можат’ започнува со спроведување на ...

Од 1 јануари 2026 година на сила ќе биде новата формула за финансирање на образованието, која ќе алоцира средства според реалните потреби и бројноста на учениците. Владата ги донесе двете формули за финансирање на основното образование и средното образование. Новата формула за финансирање на основното образование се базира на стандардизиран трошок по ученик и се состои од три компоненти: основна, варијабилна и развојна. Целта е да се ...

Истражувачкото друштво на студенти биолози (ИДСБ) по 31-ви пат ја организираше својата традиционална 15-дневна истражувачка акција, овојпат на планината Галичица. Галичица, планина сместена помеѓу двете најголеми езера во нашата држава – Охридското и Преспанското, и дом на истоимениот национален парк, изобилува со ретки и ендемични видови. Ова им овозможи на студентите ретка можност за теренска и истражувачка работа. Во текот на акцијата, ...

Министерството за образование и наука (МОН) објави два јавни повици за кариерен развој на наставниците и стручните соработници во основните и во средните училишта. За првпат наставниците-ментори во основните училишта можат да напредуваат во наставници-советници, а за наставниците во средните училишта се воведува можност да стекнат звање наставник-ментор. Кариерен развој за првпат ќе имаат и стручните соработници во основните и средните ...

Работната група за подготовка на Стратегијата за образование 2026-2032 изработи прашалник наменет за прибирање на мислења, искуства и предлози кои ќе придонесат за унапредување на стратешките насоки во високото образование, науката и истражувањето во Македонија, како дел од новата Стратегија за образование 2026-2032 година. „Вашите одговори ќе бидат од исклучително значење за дефинирање на приоритетите, мерките и политиките во новата ...

Со проекции на над шеесет современи европски филмови, мастер-класови, дискусии и жив фестивалски дух покрај езерото, заврши осмото издание на „Beach Film Festival“, фестивалот на нов европски филм што се одржуваше од 23 до 27 јули во Охрид. „Преку внимателно одбрана програма и присуство на автори, селектори и публика од цела Европа. Ова издание беше посебно и по хуманитарниот карактер, сите средства од продажба на билети ќе бидат донирани за ...

Издавачата куќа „Антолог“ ја објави „Реката“ од Лаура Виноградова, роман за тагата поради загубата на сестринската њубов, која Наградата за литература на Европската Унија за 2021 година. „И покрај тоа што живее во благосостојба, животот на Руте го проголтува празнина што станува сè понеподнослива поради спомените од нејзиното детство, копнежот по изгубената сестра, помислите за мајка ѝ во затвор и неспособноста да се отвори пред најблиските, ...

Државниот студентски дом „Кузман Јосифовски – Питу“ е во процес на темелна реконструкција и се очекува на почетокот на следната календарска година објектот да биде целосно обновен, модерен и енергетски ефикасен, соопштија од Министерството за образование и наука, откако денеска претседателот на Владата Христијан Мицкоски и министерската Весна Јаневска извршија увид во градежните работи. „Оваа активност е дел од проектот за енергетски ефикасна ...

Во Домот на култура „Наум Наумовски Борче“ во Крушево, на 3 август, симболично во духот на Илинден, ќе започне патувачката изложба „Живеј со стил – поддржи различности“. Ова е првата од серијата изложби низ осум градови во Македонија, во организација на Здружението „Икуалити“, која преку 32 портрети на лица со попреченост ќе раскаже моќна приказна за ширењето љубов преку славење на човековите вредности. „Серијата изложби е културен проект, ...

Според новото соопштение од компанијата „Мета“, од почетокот на октомври 2025 година, повеќе нема да се дозволува рекламирање за политички, изборни и социјални прашања на сите платформи коишто ги поседува компанијата во ЕУ. Одлуката е донесена како одговор на претстојната регулатива на ЕУ за транспарентност и таргетирање на политичкото рекламирање (TTPA), која воведува значителни оперативни предизвици и правни неизвесности. Продолжуваме да ...

Бојан Блажевски Во денови кога живата на термометарот во Скопје надминува 40 Целзиусови степени и граѓаните едвај ги преживуваат последиците од климатските промени, од прес-конференција во Стопанската комора повторно се реактуелизираше идејата за изградба на железница покрај Кејот на реката Вардар. Претседателот на Стопанската комора Бранко Азески, во присуство на кандидатот за градоначалник Орце Ѓорѓиевски, ја пласираше ваквата идеја. Со ...

Ви ја претставуваме првата епизода од новиот серијал видео подкасти „Балкански перспективи“, во соработка со ProPeace. Професионалци од различни области во општеството ќе говорат за нивните искуства и како последиците од конфликтот во 2001, Охридскиот рамковен договор и помирувањето се отсликуваат во нивните професии. Во оваа епизода на „Балкански перспективи“, Ива Петрунова и Јане Стојаноски, двајцата архитекти, разговараат за тоа како ...

Утре, 29 јули, од 19 до 20:30 часот, паркот во населбата Капиштец ќе биде домаќин на уште едно издание на манифестацијата „На одмор сум, во Центар сум“ – настан кој се одржува години наназад и нуди забава, интеракција и креативност на отворено за децата и родителите. „Организирана од Општина Центар и издавачката куќа „Паблишер“, програмата е наменета за деца на возраст од 2 до 8 години, но добредојдени се сите генерации. Настанот се одвива со ...

Македонскиот долгометражен анимиран филм „Јон Вардар против Галаксијата“ продолжува со успешното фестивалско патешествие, со две нови селекции во Италија. Филмот ќе биде прикажан во главната програма на „Ariano International Film Festival“, каде што ќе има прајм-тајм проекција овој вторник, 29 јули, како и на „International Tour Film Festival“ во Рим, во текот на октомври. Двата фестивала имаат за цел да ја промовираат кинематографската ...

Жири-комисијата за доделување на наградата „Браќа Миладиновци“ на Струшките вечери на поезијата (СВП) за 2025 година едногласно ја усвои следнава листа на потесен избор од пет поетски книги (наведени по азбучен ред, според презимето на авторот): – „Рубедо“ од Андреј Ал-Асади (Скопје: ПНВ Публикации, 2025) – „Рајсфершулс“ од Јулијана Величковска (Скопје: ПНВ Публикации, 2024) – „Маслина и младост“ од Гордана Михаилова Бошнакоска (Скопје: ...

На Споменикот на слободата во Кочани на 1 и 2 август ќе се одвива дводневен хуманитарен музички настан „Расплет фестивал“, организиран од млади луѓе од Кочани. „Четири месеци се поминати, но раната оставена од трагедијата е се’ уште свежа. За жал, вниманието на јавноста сè повеќе и повеќе се губи, а луѓето забораваат. Не смееме да дозволиме таква ситуација да остане незабележана. Тишината во овој момент е гласна, затоа ние треба да сме ...

Во текот на изминатото деноноќие евидентирани се вкупно 33 пожари на отворен простор, од кои 12 се активни, 5 се под контрола, а 16 се изгаснати, информираат од Центарот за управување со кризи (ЦУК). Активни се пожарите кај с. Нивичино, планина Голем Готен и Малешевските планини (Василево / Радовиш / Берово), во с. Бешиште, Бешишки рид, кон с. Градешница и крак кон границата со Грција (Прилеп), исто така во Прилеп – активен крак кон с. Дрен, ...

„Гледајте филмови, нема каде да се бега“, порачуваат организаторите на филмскиот фестивал „Дрим шорт“ (Drim Short) чие деветто издание ќе се одржи од 7 до 10 август на повеќе локации во Струга. Главните проекции ќе се реализираат во Паркот на поезијата, додека останатата програма ќе биде распределена во „Јуроп хаус“ Струга, кафе-бар „Дуќан“, мезе бар „Барабар“ и мезе бар „Кингстон“. „Дали е варварски да се создава уметност во предвечерие на ...

Првата вечер од второто издание на фестивалот „Културен амалгам“ започна во Културно информативен центар (КИЦ) во Скопје на 15 јули со впечатлив настан, обединувајќи фотографија, документаристика и уметнички експеримент во еден културен мозаик. Публиката во КИЦ Скопје имаше ретка можност да ја проследи изложбата „ФотоСинтеза“, која претстави над 40 автори од Романија специјализирани за алтернативни фотографски техники како цијанотипија, ...

„Шут“ (Jester) се вика мини албумот со четири теми на Александар Ордев, кој е тазе објавен под закрила на „Стротројка“, независна издавачка куќа што произлегува од култното радио „Канал 103“. Наставник по ликовна уметност преку ден, а музичар навечер, Ордев е ветеран на македонската електронска сцена, кој експериментира со DIY (направи сам) електроника и звучен дизајн уште од раните ’90-ти. „’Шут’ (Jester) е неговото најново издание, ...

Во текот на вчерашниот ден, Собранието со 84 гласа „за“ го усвои Законот за издавање вредносни ваучери од 250 евра (15.300 денари) за набавка на електронски помагала: лаптоп, таблет или персонален компјутер, за сите студенти до 29 години запишани на додипломски студии. Според информациите на властите, за оваа намена од државниот буџет се издвоени 850 милиони денари, со што ќе бидат опфатени 55 илјади студенти. Право на ваучери ќе имаат ...

Здружението Млади од семејна разновидност – Скопје спроведува хуманитарна кампања „Плати семестар“, која има за цел да обезбеди финансиска поддршка на повеќе од 100 млади лица од самохрани и еднородителски семејства да ги продолжат своите студии. Финансиските тешкотии се честа причина зошто младите од самохрани семејства не можат да се запишат или мораат да ги прекинат студиите, велат од здружението, па со оваа иницијатива сакаат да обезбедат ...

Промоција на уметничката книга и отворањето на самостојната изложба „Пловидба“ (Flow) на уметницата Александра Ацеска ќе се случи утре, 26 јули, со почеток во 18 часот во Мобилната/монтажна галерија во Паркот на франкофонија. „Во рамки на промоцијата на уметничката книга ‘Flow’, ќе се одржи разговор помеѓу Александра Ацеска, Филип Димкоски и Иван Ивановски, каде што заедно ќе нурнеме во длабочините на концептот ‘Flow’“, велат од Центарот за ...

Министерството за внатрешни работи (МВР) ги информира граѓаните дека во последните денови актуелна е лажна објава на социјалните мрежи, во која се тврди дека некои малоплодажни компании за техника наводно нудат модерни телефонски уреди преку „внатрешна програма“ поради оштетена амбалажа. „Ве известуваме дека станува збор за измама со цел да се привлечат граѓаните да кликнат на сомнителни линкови или да остават лични податоци“, алармираат од ...