Скопје
25ᴼ /
25ᴼ
Честит Ден на македонскиот јазик. Не знам дали јазикот има потреба од ден, или ние имаме потреба од причина да застанеме и да се сетиме дека зборуваме, па еднаш годишно се однесуваме како да откриваме нешто што ни било пред нос цело време, иако реално никогаш не ни било пред носот туку постојано е тука, некаде помеѓу мислата и зборот, таму каде што не стигнуваме да се контролираме. Ако веќе се фокусираме на тоа дека денес е Ден на ...
Во време на брза дигитална комуникација и чести дилеми околу писменоста, разговараме со лекторката Марија Лозаноска – професор по македонски јазик, автор и долгогодишен наставник. Со богато искуство како лектор и активна промоторка на јазикот, таа го споделува својот поглед за младите, интернетот и значењето на правилната употреба на македонскиот јазик. Марија Лозаноска 1.Како би ја опишале состојбата со писменоста кај младите денес, во ...
Темата за тоа дали е среќа или несреќа што Гоце Делчев не живее денес е прилично незгодно прашање што нè засега нас самите, бидејќи, ако сме искрени, многу полесно е да се восхитуваш на некого од дистанца, отколку навистина да се соочиш со него и со она што го претставува во реалноста. Од една страна, можеби навистина е добро што Гоце не е дел од денешното време, во кое постои една чудна и упорна навика сериозните идеи да се претвораат во ...
Развојот на дигиталните технологии придонесува за длабоки промени во начинот на работа и комуникација. Секојдневното изложување на Интернет е неопоходност во денешното општество, но воедно претставува и ризик од злоупотреба на податоци кои се споделени, со што се наметнува потребата за поголема едукација поврзана со дигитализација и човекови права. Правниот факултет при Универзитет „Гоце Делчев“ – Штип остварува академска соработка со ...
Македонија падна за уште три места подолу на Индексот на слобода на медиумите на Репортери без граници (РСФ), и годинава се најде на 45-то место. Минатата година, државата исто така забележа пад од 36-то на 42-то место. Севкупно земено, за две години државата се најде девет места подолу на овој индекс и премина од „задоволителна“ во „проблематична“ во однос на слободата на печатот. Како една од главните причини што ги посочуваат од РСФ, е ...
Животот под кирија за студентите носи многу предивици, пред се со соочување со самостојноста но и проблемите кои ги носи таа. За многу студенти, академското образование не претставува само предавања, испити и нови пријателства, туку и промена на местото на живеење и започнување на самостоен живот. Живеењето самостојно, од една страна носи независност и слобода, но од друга страна соочување со предизвиците кои ги носи „возрасниот“ живот. ...
Традиционалните кариери како право, медицина и администрација стануваат одбивна одлука за идна професија на младите, па наместо тоа, тие се насочуваат кон пофлексибилни и креативни професии. Според анализи објавени од BBC, интересот за freelancing, дигитален маркетинг, креирање содржини и стартапи значително расте, особено кај генерацијата Z. Многу млади велат дека главната причина е желбата за поголема слобода и баланс помеѓу работата и ...
Во последните неколку години, начинот на кој младите го користат вниманието значително се промени. Брзата консумација на кратки видеа, карактеристична за платформи како TikTok, Instagram Reels и YouTube Shorts, отвори нови прашања за влијанието на дигиталните навики врз концентрацијата. Во јавниот дискурс сè почесто се користи терминот „brain rot“ – популарен, но неформален опис за состојба на намалена способност за фокус и зголемена потреба ...
Европската недела на имунизацијата оваа година се одбележува под мотото „Вакцините функционираат за сите генерации“, со цел подигање на свеста за важноста на вакцините. Од 19 до 25 април, 2026 година се одбележа Европската недела на имунизација со овогодинешното мото „Вакцините функционираат за сите генерации“. Оваа недела се одбележува секоја година и целта е да се подигне свеста и едукацијата за важноста на вакцините, превенцијата и ...
Сѐ поголем број млади луѓе денес се соочуваат со сериозни предизвици поврзани со менталното здравје, образованието и вработувањето, покажуваат анализи и истражувања објавени во медиумите. Woman photo created by freepik – www.freepik.com Анксиозноста станува една од главните причини поради кои учениците избегнуваат училиште. Истражувања покажуваат дека значителен дел од младите чувствуваат силен притисок од училишните обврски, социјалните ...
Во согласност со новиот Законот за средно образование, оваа година матурантите ќе полагаат три типа завршен испит – државна матура, државна стручна матура и државна уметничка матура. -Соодветно на тоа од која област доаѓаат, учениците така и ќе полагаат. Затоа што постои разлика во општообразовните предмети на гимназиското учење, средно стручното учење и уметничкото учење. Помал е обемот и бројот на часови во стручните и во уметничките ...
Границата меѓу младост и старост веќе не е тоа што беше. Нови истражувања и анализи објавени од National Geographic покажуваат дека перцепцијата за тоа кога човек станува „стар“ значително се поместува — и дека дефиницијата за младост практично се редефинира. Во време кога луѓето живеат подолго, а науката сè повеќе навлегува во процесот на стареење, класичните категории како „млад“, „средна возраст“ и „стар“ стануваат сè понејасни. Young old ...
Европската Унија прави нов чекор кон побезбеден интернет за младите преку проверка на нивната возраст. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, најави дека новата европска апликација за проверка на возраст е технички подготвена и наскоро ќе биде достапна. Апликацијата ќе им овозможи на корисниците да ја докажат својата возраст при пристап до онлајн платформи, со цел да се спречи изложеност на штетна и несоодветна ...
Европската унија од 10 април 2026 година започна со целосна примена на новиот дигитален систем за евиденција на влез и излез, познат како Entry/Exit System (EES), кој се однесува на државјани од трети земји што патуваат во Шенген-зоната. Photo by Artur Tumasjan on Unsplash Што всушност се менува? Новиот систем предвидува: Биометриска регистрација дигитално следење на влез/излез автоматска контрола колку долго престојуваш во Шенген Идејата е ...
Дигитален детокс или пауза од телефонот може позитивно да влијае на мозокот и менталното здравје на луѓето. Судската пресуда против „Мета“ и „Јутјуб“ го отвори повторно прашањето за влијанието на социјалните медиуми, а најновите истражувања покажуваат дека дури и кратка пауза од телефонот може да го „врати“ мозокот во состојба на помлада когнитивна функција и да го подобри вниманието и менталното здравје. Во неодамна завршеното судење против ...
Сè повеќе студии покажуваат дека долгото користење на социјалните мрежи кај младите го зголемува нивото на анксиозност и предизвикува проблеми со спиењето. Постојаната споредба со други, притисокот од коментарите и непрекинатото скролирање ги прават младите повеќе стресирани и уморни, а родителите честопати пријавуваат дека децата не можат да се одморат и поминуваат премногу време на телефоните. Како резултат на тоа, неколку земји веќе ...
Човештвото повторно гледа кон Месечината – но овој пат со нова технологија, нова визија и фотографии што изгледаат како да се од научна фантастика. Во рамките на програмата Artemis, вселенското летало Orion spacecraft испрати серија спектакуларни кадри од орбитата на Месечината, нудејќи перспектива што ретко сме ја виделе. Меѓу највпечатливите е т.н. „Earthset“ – момент кога Земјата „заоѓа“ зад хоризонтот на Месечината, создавајќи сцена што ...
Во време кога младите имаат повеќе избори, повеќе технологии и повеќе „слобода“ од било која генерација претходно, едно прашање станува сè понепријатно: зошто среќата не доаѓа толку лесно? Наместо очекуваната безгрижност, сè повеќе млади зборуваат за замор, притисок и чувство дека постојано доцнат зад некаква невидлива трка. Photo by Jacqueline Munguía on Unsplash Истражувањата не само што го потврдуваат ова, туку и нудат прилично јасна, ...
Трендот на намалување на бројот на ученици во основните училишта продолжува, покажуваат податоците од Државниот завод за статистика. Од друга страна, кај средното образование има сосема мал , речиси незабележителен раст. На почетокот на учебната 2025/2026 година, бројот на ученици во основните училиште изнесува 174 040. Ова претставува намалување за 3,6 % во однос на претходната учебна година, објави Државниот завод за статистика. Редовни ...
Занаетчиството во Македонија полека паѓа во заборав, ретки се младите луѓе кои ја одржуваат традицијата и одлучуваат да се посветат на занаетот. Владимир Јанев е млад човек од Кочани кој како професија одбрал занает кој многу од младите не го практикуваат. Веќе неколку години тој работи во градежништвото и керамиката со фокус на изработка и поставување на плочки во деловни и станбени објекти. Владимир Јанев Овие професии во денешно време се ...
Ева Давкова е млада дизајнерка од Штип која своето високо образование го завршила во Милано, Италија. Денес, Ева го гради својот бред „Deva Illustrations” и креира необични и уникатни парчиња облека. Желбата на Ева да навлезе во модниот свет потекнувала уште од најмали години и се креирала во текот на самото детство. Таа денес е горда што останала доследна на својата детска визија и имала можност да го живее својот сон. Ева Давкова „Одлуката ...
Книжевниот свет во 2026 година бележи динамичен период во кој се мешаат глобални гласови, комерцијални хитови и нови културни трендови. Од повторно популарни научнофантастични романи до психолошки трилери што доминираат на листите, читателите денес се движат меѓу сигурни класици и нови автори што брзо освојуваат внимание. Бестселери и нови имиња На врвот на повеќе меѓународни листи повторно се најде книга што и по неколку години од ...
Студентите ќе можат да го платат данокот за 2025 година на рати, најави Универзитетското студентско собрание при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ (УСС УКИМ), по одржаната средба со директорката на Управата за јавни приходи (УЈП). Сепак, ваквата информација засега не е потврдена од УЈП, што отвора дилема околу тоа дали навистина ќе има можност за плаќање на рати. Средбата доаѓа по силните реакции од студентите, особено поради ретроактивната ...
Изучувањето на македонскиот јазик надвор од границите на државава претставува одлична прилика странските студенти подобро да ја запознаат македонската култура и традиција. Веќе четири децении, македонистика се изучува на Шлезискиот универзитет во Катовице во Република Полска. Студентката Марија Бигорска од Филолошкиот факултет при Универзитет „Гоце Делчев“ – Штип во рамките на Еразмус+ програмата имала можност да предава македонски јазик во ...
Во периодот на 23 до 27 март на Медицинскиот Факултет во Гданск, Полска се одржа школа за претприемништво. Во рамки на Европската Алијанса која брои девет универзитети-членки, учество зедоа и студенти од Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип. Студентите имаа можност во реално време да работат и да креираат иновативни медицински решенија користејќи познавања од претприемништвото и медицината. Предуслов за учество на оваа програма беше студентите ...
Иако културата се смета за важен дел од општеството, податоците покажуваат дека младите сè поретко учествуваат во културни активности како посета на театар, музеј или изложби. Според податоци на Eurostat, учеството во културни активности кај младите (16–29 години) е во опаѓање во повеќе европски земји, при што во некои случаи падот изнесува и над 10 процентни поени во споредба со претходните години. Photo by Elizabeth George on Unsplash Овој ...
Ирена Ралева-Најдевска е основач на иницијативата „Органодарителство.мк“ и организатор на јавни трибини за органодарителство сочинети од врвни професионалци и еминентни доктори во оваа област од Македонија. Последната организирана јавна трибина се одржа во Штип пред студентите на Факултетот на медицински науки при Универзитет „Гоце Делчев“ во Штип и во ко-организацијата со студентската медицинска организација СОМА. Ирена Ралева – Најдовска ...
Младите во Македонија формално имаат право да учествуваат во политиката, но реалноста покажува дека нивното влијание е ограничено. Според анализа на Westminster Foundation for Democracy, лицата на возраст од 18 до 29 години сочинуваат само 2.5% од пратениците во Собранието на Република Северна Македонија. Иако нивната застапеност е минимална, младите се појавуваат како кандидати. Истата анализа покажува дека 14.6% од кандидатите биле на ...
Семејното насилство постојано е во пораст, а системот е нем за пријавите и спроведувањето на правдата. Одговорноста припаѓа на сите нас, а често и „вртиме глава“ на случувањата, несфаќајќи дека последиците од насилната средина, директни или индиректни, се секаде околу нас и нѐ засегаат сите нас. Според м-р Давид Тасевски, во пракса многу често и сторителите на насилство, но и жртвите потекнувале од насилна средина. М-р Тасевски е психолог и ...
Во услови на растечки трошоци за живот и ограничени можности на домашниот пазар на труд, сè поголем број млади луѓе од Македонија ги користат летните месеци за сезонска работа во европските туристички центри. Овој тренд станува особено изразен меѓу студентите, кои во ваквиот ангажман гледаат шанса за финансиска стабилност, но и за стекнување практични вештини и животно искуство. Стефани Димитрова Една од нив е Стефани Димитриеска, студентка ...